Orta Çağa Açılan Kara Delik: Venedik

oliver-astrologo-ventures-to-the-historical-hidden-of-venice-designboom-02

Uzun suredik gormek istedigim sehirlerin basinda geliyordu Venedik. Sadece gezip gormek degil Venedik`i anlamak, tarihin hakkini vermek icin de, gitmeden sehrin tarihini okumaya basladim. Ilk izlenimim, zaman tunelinden gecip, Ortacag`a dustugum oldu. Sanki hersey oylece kalmis, bozulmadan dokunulmadan. Ama uzerine yeni cagin insanlari gelmis selfie cubuklarina takili akilli telefonlariyla. Oncelikle bastan uyarayim, bu yazi Venedik`te en guzel pizza nerede yenir, en iyi gondol turlari nerede yapilir tavsiyelerini icermiyor. Bu yaziyi turistik yazidan cok, biraz da olsa Venedik`in dokusunu ve ruhunu aktarabilmek adina paylasiyorum.

oliver-astrologo-ventures-to-the-historical-hidden-of-venice-designboom-06

Nasil kurulmus bu Venedik?

Venedik simdiye kadar gordugum hicbir sehre benzemiyor. Sehri ilk kez Hun hukumdari Atilla`dan kacanlar kuruyor ve o vakitten beri de sehir, suyun icine cakilmis kaziklarin uzerinde duruyor.

oliver-astrologo-ventures-to-the-historical-hidden-of-venice-designboom-07

Basit bir matematik hesabiyla, 1600 yildir bu tahtalar nasil hala sehri tasiyor? Nasil curumeden kaliyor? Cevap doganin kurallarinda gizli. Aluvyonlu camurla sivanmis kaziklar, suyun icinde oksijenle temas etmedikce, curumenin aksine kaya gibi sertlesiyor. Ozeltle Venedik sehri yuzyillardir doganin sundugu bu muhtesem imkanla varligini surduruyor.

Venedik her yil 2 cm batiyor

Ama ne yaziktir ki bu cânim sehir yildan yila yavasca batiyor. Bilinen nedenlerinden biri kuresel isinma ile deniz seviyesinin artmasi ama bu yukselme maalesef Venedik`i digerlerinden daha kotu etkiliyor.

0

Bir diger nedeni de sehrin uzerinde oturdugu Adriatik tektonik plakanin yer degistirmesi. Italyan hukumeti bu konudaki en buyuk projelerinden olan MOSE (Modulo Sperimentale Elettromeccanico) ile lagunun etrafina mobil kapilar insa edilerek sehri su yukselmelerine karsi korumaya calisiyor. Ama buna ragmen sehir her yil defalarca sele maruz kaliyor. Bu durumda turizm acentalarinin pazarlama taktigi de, “Venedik`i batmadan gorun” oluyor.

Kara Vebayi Hatirlatan Karnaval Maskeleri

Suphesiz Venedik denilince ilk akla gelenlerden biri de maskeli karnavallari. Tam 40 gun suren bu karnaval, 1268`​den beri bahari karsilamak adina rengarenk maskelerle kutlaniyor. Kelime orijini olarak da Karnaval, latince ‘carnem levare’ yani eti cikarmak anlaminda olup Easter`dan 40 gun onceki et yenilmeyen Lent periyodunu tanimlamak icin turetilmis.

140226123142-474770541-horizontal-large-gallery

800px-Paul_Fürst,_Der_Doctor_Schnabel_von_Rom_(Holländer_version)

Kara veba ya da Kara ölüm olarak anilan bu talihsiz olay Orta Cagi kirip gecirmis, toplamda 25 milyon kisinin olumuyle sonuclanmis.

Bu dönemin doktorlari da tedavi sirasinda hastaligin kendilerine gecmesini onlemek adina uzun gagali, ici kötü kokulari engelleyici parfüm ya da lavanta esansi iceren maddelerle doldururulmus, Medico Della Peste adi verilen bu maskeleri kullanmis.

Kim derdi ki zamaninda büyük acilara taniklik eden bu donemin ikonu günümüzün karnavalinin en populer maskesi olacak.

Ozetlemek gerekirse, Venedik benim icin tarihe acilan kara delik; okudukca, gezdikce, gordukce hayran kaldigim bir sehir oldu. Gidecek olanlara yegane tavsiyem, gitmeden sehirle ilgili arastima yapin, ya da  hic ugrasmayip benim yazdiklarimi okuyun 😛

Sevgiler,

Simla.

Advertisements